Zofia Licharewa.jpg 21Thumbnails621Thumbnails621Thumbnails621Thumbnails621Thumbnails6
Zofia Licharewa w swoim gabinecie w budynku muzeum przy ul. Powstańców Warszawy 3 - fot. z połowy lat 50.
Zofia Licharewa urodziła się 14.08.1883r. w Rosji w miejscowości Tosno (53 km na południowy wschód od Petersburga), w rodzinie rosyjsko - polskiej. Jej ojciec, Aleksy Aleksiejewicz Licharew, był oficerem (generał major), a matka Maria, z domu Gruszecka, była córką pułkownika w armii carskiej. Po ukończeniu prywatnej szkoły dla dziewcząt z wyższych sfer, pracowała jako guwernantka. Po śmierci ojca (1904r.) podjęła w 1906r. studia na wydziale matematyczno – fizycznym. Potem ukończyła kursy z mineralogii. Przez kilka lat pracowała w Petersburgu w instytucie geologicznym, potem w latach 1913-1915 w Szanghaju, a podczas I wojny światowej jako pielęgniarka w lazarecie. Przeżywszy rewolucję bolszewicką zajęła się geologią. W 1920r. brała udział w wyprawie na półwysep Kola z grupą kierowaną przez Aleksandra Fersmana (1883-1945) znanego geochemika i mineraloga, profesora uniwersytetu w Moskwie (w wyniku wyprawy odkryto tam duże złoża apatytów). Wtedy też poświęciła się całkowicie tej nauce, zostając asystentem prof. A. Fersmana, który wysłał ją w 1929r. – w swoim zastępstwie – do Krakowa na sympozjum naukowe. Została na stałe w Polsce, oczywiście po przejściu odpowiednich procedur przez polskie urzędy (była obywatelką Związku Sowieckiego). Pracowała m.in. w Państwowym Instytucie Geologicznym w Warszawie. Od 1938r. mieszkając w Krakowie, współpracowała ze słoweńskim historykiem sztuki prof. Wojsławem Mole (1886-1974), pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie II wojny mieszkała w miejscowści Garbas Pierwszy (gm. Filipów, pow. suwalski) u Eugeniusza Gałdziewicza, właściciela majątku. Oboje, wraz z cofającą się armią niemiecką, dotarli do Prus Wschodnich. Po przejściu frontu w 1945r. zamieszkali w Kętrzynie. Zofia Licharewa podjęła pracę w referacie kultury starostwa rastemburskiego zajmując się m.in. zabezpieczaniem ocalałych przed grabieżą zabytków znajdujących się w okolicznych kościołach i pałacach. Także tych, które uszły uwadze sowieckich grup tzw. „trofiejnyje komanda”. W 1946r. z zebranych zbiorów utworzyła muzeum, którym kierowała do 31.12.1963r. Jakiś czas potem, na telefoniczne polecenie ówczesnych władz komunistycznych, musiała oddać najcenniejsze eksponaty i księgozbiór, głównie do tworzącego się Muzeum Mazurskiego (obecnie Muzeum Warmii i Mazur) w Olsztynie. Tam znajdują się do dnia dzisiejszego, np. obrazy z pałaców leżących na terenie powiatu, księgozbiór z męskiego gimnazjum im Księcia Albtrechta oraz cenny zbiór książek Waltera Luckenbacha, nauczyciela historii z tejże szkoły (część zbiorów przekazano do Torunia do tworzącego się Uniwersytetu Mikołaja Kopernika), czy też epitafia pastorów kętrzyńskich (w 2003r. obie sąsiadujące ze sobą parafie: ewangelicko-augsburska św. Jana i rzymskokatolicka św. Jerzego podjęły – niestety bezskuteczną – próbę odzyskania tej kolekcji).
Muzeum Krajoznawcze (tylko taką nazwę dopuszczały ówczesne władze) mieściło się w budynku przy ul. Powstańców Warszawy 3. Tam też mieszkała Zofia Licharewa (od 1958r. samotnie, gdyż zmarł wtedy E. Gałdziewicz). Można o niej powiedzieć, że jako Rosjanka ratowała niemieckie dziedzictwo kulturowe Polakom, nowym mieszkańcom powiatu kętrzyńskiego.
W 1962r. wydała pierwszą w języku polskim monografię miasta i powiatu kętrzyńskiego. Prawdopodobnie ingerencja cenzury była powodem niespójności publikacji i akcentowania roli klasy robotniczej oraz osiągnięć w okresie Polski Ludowej. Zmarła w wieku 97 lat, 11.10.1980r. w Kętrzynie, pochowana została na cmentarzu komunalnym obok swego partnera. Od 2003r. jest patronką Towarzystwa Miłośników Ziemi Kętrzyńskiej.
Information
Author
fot. Bazyli Głuszko
Posted on
Monday 1 July 2024
Visits
2261
Powered by Open Source
Starostwo Powiatowe w Kętrzynie - 2021

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą „Prawo telekomunikacyjne” (Dziennik Ustaw z 21.12.2012, poz. 1445), która weszła w życie z dniem 22 marca 2013 roku informujemy, że strona archiwumpowiatowe.pl wykorzystuje ciasteczka. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.